Restauraties

Restauratie Weeme Zwolle (1)

Restauratie Weeme Zwolle (2)

Gewelfschilderingen in stadhuis (Wheme) perfect nageschilderd

Precisiewerk van kunstenaar


ZWOLLE - In het oude gedeelte van het stadhuis, gebouw Wheme, zijn de steigers verwijderd. De Zwolse kunstenaar Joop Eikenaar is er drie maanden aan het werk geweest om middeleeuwse afbeeldingen van profeten en apostelen ,zoals die daar eind 15-e eeuw zijn aan gebracht, exact na te schilderen. Het is een ietwat omstreden methode van ‘monumentbeheer’ maar ook de rijksdienst voor monumentenzorg staat achter deze nieuwe aanpak. De nu opnieuw aangebrachte schilderingen komen precies overeen met de oudst, bekende beelden van de schilderingen in de nissen van de wheme. Vier eeuwen geleden waren er meer nissen in dit gebouw aan de lombardstraat, dat destijds een kloosterruimte was. Vermoedelijk zijn destijds alle apostelen er in beeld gebracht. In de loop van de volgende eeuwen veranderde het gebruik van het gebouw, verdwenen er enkele nissen en werden overige nissen aan het oog onttrokken door een daarvoor geplaatste muur. In 1925 werd het gebouw in gebruik genomen door de politie. Toen werd een muur verwijderd en kwamen grote gedeelten van de nog bestaande schilderingen in beeld. Dankzij die muur waren de schilderingen nog tamelijk goed gebleven. Om de afbeeldingen voor het nageslacht te bewaren werden ze een halve eeuw geleden speciaal behandeld. Achteraf was het effect van die behandeling averechts. Door vocht en zoutwerking in de muur dreigden de schilderijen geheel te verdwijnen. In 1975 is nog geprobeerd het probleem via een behandeling in het steen aan te pakken. Twee jaar geleden werd de balans opgemaakt. De schilderingen in de oude staat waren goeddeels verdwenen, en zouden niet meer te redden zijn. Restauratie was uitgesloten, concludeerde ook de Rijksdienst voor Monumentenzorg. Omdat de schilderingen qua vormgeving en uitdrukkingskracht heel bijzonder werden geacht, is gekozen voor het opnieuw schilderen (copiëren) van de afbeeldingen zoals die vanuit 1925 nog bekend en in beeld gebracht waren. Aan de hand van foto's en tekeningen heeft Joop Eikenaar dat gedaan. Hij deed dat, zoals wethouder Margriet Meindertsma gistermiddag met voldoening verklaarde, in stilte en met alle aandacht. Hij heeft daarbij ongelooflijk veel precisie toegepast, aldus de wethouder. J. de jong van de afdeling Monumentenzorg in Zwolle toont zich ook zeer ingetogen over het resultaat. Joop Eikenaar heeft de schilderingen als het ware op nieuwe panelen aangebracht, waaronder de resten van de oude schilderingen nu begraven zijn. Op die panelen is eens structuur aangebracht die overeenkomt met het effect van een pleisterlaag. Daarop zijn volgens de aloude techniek (grisaille, dus een tekening opgezet in zwart en wit) exacte copieën gemaakt. De Zwolse kunstenaar zelf, wiens gebruikelijke kunstwerken danig afwijken van dit karwei, is tevreden over het resultaat “zeer preciese copieën maken van oude afbeeldingen is ook een specialisme. Ik heb gewerkt aan de hand van oude foto’ en tekeningen. In dit geval heb ik gebruik gemaakt van transparante vellen, waarop de oude resterende afbeeldingen zijn overgetrokken. Het resultaat is dat weliswaar nieuwe olieverf-schilderingen op authentieke wijze een stuk middeleeuwse schilderkunst tonen, zowel qua vormgeving als expressie.

Klik hier voor de geschiedenis en achtergrondinformatie